Rationele zinzoekers

Lieke Marsman schreef in Op een andere planeet essays over haar bekeringsproces. Ze is ongeneeslijk ziek en om haar leven te verlengen besluit ze om haar rechterarm en -schouder te laten amputeren.  In afwachting van de operatie verblijft ze met haar vriendin op de Veluwe. Tijdens het wandelen door de regen en de modder begint er iets te schuiven. Ze schrijft:

Terwijl we moedeloos door de modder ploeteren, regen of niet, we zijn gekomen om te wandelen, dus we wandelen-krijgt het verdriet, dat harder is dan ooit, zo nu en dan zachte randen. Ik heb het idee dat die zachte randen zomaar ontstaan, ik hoef er niets voor te doen.’

Deze ervaring die haar overkomt tijdens het wandelen, duidt Marsman als een religieuze ervaring. Wat in het oog springt, is dat Marsmans’ religieuze ervaring niet spectaculair is. Lopend in de regen, door de modder ervaart ze zachte randen. Het doet me denken aan het Bijbelverhaal waarin de profeet Elia Gods aanwezigheid niet ervaart in een krachtige storm, een aardbeving of een vuur, maar in het ‘zachte suizen van de wind’ (1 Koningen 19:11-12).

Door deze ervaring ontstaat bij Marsman het besef dat haar eigen rationele wereldopvatting en haar atheïstische opvoeding ontoereikend zijn. Er ontstaat geleidelijk een nieuw interpretatiekader waarin ze toelaat dat God er misschien is. In de essays die volgen beschrijft ze de rationele zoektocht naar dit nieuwe interpretatiekader.

De tweede stap in haar bekeringsproces is de erkenning dat er misschien wel ergens buitenaardse wezen zijn. Om te begrijpen hoe het mogelijk is dat ze gelooft in buitenaardse wezens verwijst ze naar wetenschappers van wie het wereldbeeld op losse schroeven kwam te staan, door een onverwachte ervaring. Eén van hen is de atheïstische taalfilosoof Ayer (1910-1989) die in het ziekenhuis zijn lievelingsgerecht eet: gerookte zalm. De zalm schiet in het verkeerde keelgat en hij stikt. Hij krijgt een hartstilstand die vier minuten duurt en hij wordt en succesvol gereanimeerd. https://www.philosopher.eu/others-writings/a-j-ayer-what-i-saw-when-i-was-dead/ Als hij bijkomt is het eerste wat hij zegt: ‘You are all mad.’ Hij heeft tijdens zijn hartstilstand een licht gezien. Als hij nadenkt over deze ervaring komt hij tot de conclusie dat zijn onwrikbare overtuiging dat zijn dood het einde is, verzwakt is.

We zien bij Marsman dat de ervaring van het vreemde tot een interpretatiecrisis leidt. Het oude interpretatiekader voldoet niet meer en er komt een proces op gang waarin ze haar nieuwe interpretatiekader vormt geeft. Het feit dat ze verwijst naar wetenschappers en filosofen, laat zien dat ze een rationele zinzoeker is. 

 

 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gravatar profile